To miała być bezpieczna przystań dla ptaków i ludzi, którzy uczą się szacunku do natury. Zamiast tego była noc, łomot, połamane gniazda i martwe jaskółki. Prokuratura Rejonowa w Pińczowie skierowała do sądu akt oskarżenia w jednej z najbardziej bulwersujących spraw przyrodniczych ostatnich lat w regionie. Chodzi o zniszczenie około 22 gniazd i zabicie blisko 70 jaskółek w ośrodku edukacji przyrodniczej w Umianowicach.
Do zdarzenia doszło w nocy z 2 na 3 lipca. Śledczy nie mieli wątpliwości: zebrany materiał dowodowy pozwolił na postawienie zarzutów czterem mężczyznom. Teraz o ich losie zdecyduje sąd.
Kto odpowie za zniszczenie gniazd?
Najpoważniejsze zarzuty usłyszał Kamil K. Prokuratura zarzuca mu przekroczenie uprawnień funkcjonariusza publicznego oraz wydanie polecenia zniszczenia gniazd i uśmiercenia ptaków. Mateusz Ch. odpowie za pomoc w realizacji tego polecenia. Dwaj pozostali oskarżeni: Kamil B. i Bogusław W. usłyszeli zarzuty bezpośredniego wykonania tych działań.
Wszystkie czyny objęte aktem oskarżenia zagrożone są karą do trzech lat pozbawienia wolności.
Funkcja, polityka i konsekwencje
Sprawa od początku miała nie tylko wymiar przyrodniczy, ale i polityczny. Kamil K. pełnił obowiązki zastępcy dyrektora Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych, czyli instytucji, która odpowiada za ośrodek w Umianowicach. Był także skarbnikiem świętokrzyskich struktur Prawa i Sprawiedliwości. Z PiS związany był również Mateusz Ch.
Gdy sprawa wyszła na jaw, zarząd okręgowy PiS zdecydował o usunięciu obu działaczy z partii.
Kadrowy chaos i protest środowiska naukowego
Afera pociągnęła za sobą kolejne decyzje. W połowie lipca zarząd województwa świętokrzyskiego odwołał dyrektora ZŚiNPK Tomasza Hałatkiewicza, tłumacząc to odpowiedzialnością za działania podległych pracowników. Decyzja wywołała burzę.
W obronie Hałatkiewicza stanęli naukowcy, m.in. z Instytutu Biologii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego oraz Instytutu Ochrony Przyrody PAN. Ostatecznie zarząd województwa wycofał się z decyzji i przywrócił dyrektora na stanowisko.
Parki krajobrazowe pod lupą
Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych zarządza ośmioma parkami w regionie. Do jego zadań należy ochrona przyrody i edukacja ekologiczna. Sprawa z Umianowic stawia jednak niewygodne pytanie: jak doszło do tego, że w miejscu, które ma uczyć szacunku do natury, doszło do jej brutalnego zniszczenia? Teraz odpowiedzi będzie szukał sąd.
Magda Wydra