Wczoraj na kieleckim dworcu autobusowym oficjalnie zaprezentowano projekty konkursowe na przebudowę budynku dawnej synagogi przy ulicy Warszawskiej. Jednogłośną decyzją sądu konkursowego zwyciężyła koncepcja przygotowana przez krakowską pracownię architektoniczną NGO+Pasierbiński.
Nowy projekt ma połączyć bolesną historię tego miejsca z nowoczesną funkcją kulturalną i społeczną dla mieszkańców.
Odtworzą dawną przestrzeń
Głównym założeniem zwycięskiego zespołu było czytelne pokazanie wszystkich etapów istnienia budynku. Architekci chcieli, aby dawna synagoga, późniejsze archiwum oraz nowa instytucja tworzyły spójną całość, w której żadna z warstw historycznych nie dominuje nad pozostałymi.
Podchodząc do tego zadania, widzieliśmy przede wszystkim trzy budynki: dawną synagogę, archiwum oraz nową instytucję. Zależało nam, aby wszystkie te warstwy były widoczne i równorzędne. Nie chodziło o odbudowę samej synagogi, ale o przywrócenie relacji przestrzennych, które będą mogły służyć mieszkańcom
– wyjaśnia architekt Piotr Pasierbiński.
Kluczowym elementem zmian będzie częściowe przywrócenie dawnej wysokości głównej nawy, co pozwoli odtworzyć historyczną logikę przestrzenną obiektu.
Zwycięska koncepcja zyskała uznanie m.in. wojewódzkiego konserwatora zabytków, Krzysztofa Myślińskiego, który zasiadał w sądzie konkursowym. Konserwator wysoko ocenił prostotę projektu oraz nowatorskie rozwiązanie architektoniczne polegające na zlokalizowaniu głównego wejścia w poziomie piwnicy, co uwolni wyższe kondygnacje na potrzeby ruchu turystycznego.
Sala ślubów, kawiarnia i muzeum
Po zakończeniu planowanej modernizacji w dawnej synagodze powstanie nowoczesna filia Muzeum Historii Kielc. O ostatecznym przeznaczeniu sal decydowali sami kielczanie w trakcie przeprowadzonych wcześniej konsultacji społecznych. W obiekcie zaplanowano przestrzenie wystawiennicze, sale debat, ogólnodostępną kawiarnię oraz miejską salę ślubów. Zastępca prezydenta Kielc, Łukasz Syska, podkreślił, że projekt w najlepszy możliwy sposób wykorzystuje przestrzeń, dbając o funkcjonalność i szacunek dla symboliki obiektu.
Przed urzędnikami i architektami kolejne formalności. Miasto rozpoczyna negocjacje umowy ze zwycięską pracownią. Opracowanie kompletnej dokumentacji budowlanej ma potrwać około dziewięciu miesięcy.
Szacuje się, że inwestycja pochłonie miliony złotych, z czego 22,5 mln złotych ma stanowić dofinansowanie unijne. Wniosek o te środki miasto złoży w 2027 roku. Jeśli procedury i przetargi przebiegną bez opóźnień, ekipy budowlane wejdą na plac budowy pod koniec przyszłego roku lub na początku 2028 roku. W konkursie, zorganizowanym przez kielecki oddział Stowarzyszenia Architektów Polskich we współpracy z magistratem, rywalizowało łącznie 17 pracowni z całego kraju.
Zuzanna Rolka