Codzienne wydatki Polaków w dużej mierze koncentrują się wokół kilku podstawowych potrzeb. Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że żywność, utrzymanie mieszkania oraz transport pochłaniają łącznie 54,3 proc. wszystkich wydatków gospodarstw domowych. W 2025 roku przeciętne miesięczne wydatki na jedną osobę wyniosły 2015 zł. Jednocześnie w 2026 roku część podstawowych kosztów życia nadal wyraźnie rośnie.
Jedzenie pochłania największą część domowego budżetu
Największą pozycją w domowych budżetach pozostaje żywność i napoje bezalkoholowe. W 2025 roku odpowiadały one za 25,1 proc. wszystkich wydatków. Przy średnich wydatkach na poziomie 2015 zł miesięcznie daje to około 506 zł na osobę.
Na drugim miejscu znalazły się koszty związane z mieszkaniem, wodą, energią elektryczną, gazem i innymi paliwami. Ta grupa pochłaniała 19,4 proc. wydatków, czyli około 391 zł miesięcznie na osobę.
Trzecim największym obciążeniem był transport. Na ten cel przeznaczano średnio 9,8 proc. domowego budżetu, co odpowiada około 197 zł miesięcznie na osobę.
W sumie te trzy kategorie pochłaniały około 1094 zł miesięcznie na każdą osobę. Oznacza to, że ponad połowa pieniędzy wydawanych przez przeciętne gospodarstwo domowe trafia na podstawowe potrzeby.
Niektóre produkty spożywcze mocno potaniały
W przypadku żywności pojawiła się jednak zmiana, która może być dla konsumentów dobrą wiadomością. Według danych za czerwiec 2026 roku ceny żywności i napojów bezalkoholowych były średnio o 0,2 proc. niższe niż rok wcześniej. Sama żywność potaniała o 0,6 proc.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie produkty spożywcze stały się tańsze. Różnice pomiędzy poszczególnymi kategoriami są bardzo duże. Masło było w czerwcu o 25,4 proc. tańsze niż rok wcześniej, cukier potaniał o 15,1 proc., a mięso wieprzowe o 8,9 proc. Tańszy był również drób, którego cena spadła o 3,7 proc.
Jednocześnie mocno wzrosły ceny wołowiny i cielęciny. W tej grupie GUS odnotował wzrost na poziomie 12,9 proc. rok do roku.
Rachunki za mieszkanie coraz mocniej obciążają portfele
Znacznie mniej korzystnie wygląda sytuacja w przypadku kosztów utrzymania mieszkania. W 2025 roku wydatki związane z mieszkaniem, wodą, energią, gazem i paliwami stanowiły niemal jedną piątą wszystkich wydatków gospodarstw domowych.
W czerwcu 2026 roku towary i usługi związane z mieszkaniem były średnio o 3,7 proc. droższe niż rok wcześniej. Jeżeli uwzględnić użytkowanie mieszkania lub domu, wodę, energię elektryczną, gaz oraz inne paliwa, wzrost sięgał 4,9 proc.
Szczególnie mocno wzrosły ceny energii elektrycznej. W czerwcu prąd był średnio o 12,9 proc. droższy niż rok wcześniej. Droższy był także wywóz śmieci, którego ceny zwiększyły się o 8,5 proc. Opał podrożał o 8,2 proc., woda o 4,9 proc., a usługi kanalizacyjne o 4,5 proc.
Kierowcy też zapłacą więcej
Transport zajmuje trzecie miejsce wśród największych wydatków gospodarstw domowych. W czerwcu 2026 roku ceny w tej kategorii były średnio o 1,3 proc. wyższe niż rok wcześniej.
Podwyżki nie rozłożyły się jednak równomiernie. Paliwa do prywatnych środków transportu kosztowały średnio o 5,3 proc. więcej niż rok wcześniej. Szczególnie mocno wzrosła cena oleju napędowego, który podrożał o 8,5 proc. Benzyna była droższa o 1,9 proc.
Nie wszystkie wydatki związane z transportem rosły. Ceny samochodów osobowych były w czerwcu średnio o 7,5 proc. niższe niż rok wcześniej.
Dochody Polaków również wzrosły
Dane GUS pokazują jednocześnie, że w 2025 roku poprawiła się sytuacja materialna gospodarstw domowych. Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny wyniósł 3500 zł na osobę. W tym samym czasie przeciętne miesięczne wydatki sięgnęły 2015 zł.
Wydatki były więc wyższe niż rok wcześniej o 7,3 proc. nominalnie. Największa część domowych budżetów nadal przeznaczana jest jednak na podstawowe potrzeby, takie jak jedzenie, mieszkanie i transport.
Dane z pierwszej połowy 2026 roku pokazują przy tym, że sytuacja poszczególnych kategorii jest bardzo różna. Od stycznia do czerwca koszty związane z mieszkaniem wzrosły średnio o 3,3 proc. w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku. Żywność i napoje bezalkoholowe podrożały w tym czasie o 1,5 proc., natomiast transport o 0,3 proc.
Największym wyzwaniem dla domowych budżetów pozostają więc obecnie koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Choć żywność pochłania największą część wydatków, to właśnie rachunki za energię i inne opłaty mieszkaniowe należą do kategorii, w których wzrosty cen są obecnie szczególnie widoczne.